Krzysztof Kolberger

Krzysztof Kolberger
Ilustracja
Krzysztof Kolberger (2005)
(aut. fot. Paweł Matyka)
Imię i nazwisko Krzysztof Marek Kolberger
Data i miejsce urodzenia 13 sierpnia 1950
Gdańsk
Data i miejsce śmierci 7 stycznia 2011
Warszawa
Zawód aktor, reżyser
Współmałżonek

Anna Romantowska (rozwód)

Lata aktywności 1974−2011
Zespół artystyczny
Teatr Narodowy
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”
Faksymile

Krzysztof Marek Kolberger (ur. 13 sierpnia 1950 w Gdańsku, zm. 7 stycznia 2011 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny oraz dubbingowy i reżyser teatralny.

Życiorys

Krzysztof Kolberger (po lewej) czyta fragment felietonu Władysława Kopalińskiego (po prawej), Warszawa 26 października 2006

Nazwisko ojca i jego zostało zmienione w roku 1953; pierwotnie zapisywane było jako Kohlberger[1]. Absolwent IX Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku[2].

Warszawską PWST ukończył w 1972; debiutował na deskach Teatru Śląskiego. Po okresie górnośląskim zaangażował się w Teatrze Narodowym w Warszawie, gdzie grał m.in. w „Dziadach”, „Wacława dziejach” i „Weselu”.

Jako reżyser wystawił „Krakowiaków i górali” (Opera Wrocławska, później Teatr Wielki w Poznaniu), „Nędzę uszczęśliwioną” (również Teatr Wielki w Poznaniu), „Żołnierza królowej Madagaskaru” (Opera Szczecińska) oraz „Królewnę Śnieżkę i siedmiu krasnoludków”.

Współpracował także z Teatrem Polskiego Radia jako aktor i reżyser[3]. Zapisał się w pamięci słuchaczy Programu 1 Polskiego Radia recytując wiersze w ramach cyklu Strofy dla ciebie[4]. Za swoją działalność radiową został nagrodzony przez Polskie Radio Złotym Mikrofonem oraz Wielkim Splendorem (zob. niżej sekcję „Nagrody”).

Wyreżyserował album muzyczny dla dzieci pt. Bajki Natalki (wyd. 1988) – płytę, która jako pierwsza w historii polskiej fonografii zdobyła status platynowej.

W jego ocenie jednym z najważniejszych zadań aktorskich w jego karierze było powierzenie mu przez Telewizję TVN przeczytania testamentu papieża Jana Pawła II w czasie żałoby po jego śmierci w kwietniu 2005[5]. Wystąpił także jako narrator i solista u boku Krystyny Tkacz, Beaty Rybotyckiej i Krzysztofa Gosztyły w „Mszy Polskiej” H.F. Tabęckiego, do słów ks. Twardowskiego. Był jednym z bohaterów książki „Odnaleźć dobro” (autor Marzanna Graff), w której opowiadał w formie pamiętnika o swoim osobistym spotkaniu z prawdziwym dobrem tkwiącym w człowieku. Znany był z m.in. z ról w Romeo i Julii, Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny, Kornblumenblau oraz Najdłuższej wojnie nowoczesnej Europy.

Krzysztof Kolberger przez wiele lat zmagał się z rakiem nerki[6][7]. Był honorowym przewodniczącym Stowarzyszenia Chorych na Raka Nerki[8] oraz członkiem Honorowego Komitetu Rozwoju Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli[9]. Aktora dwukrotnie operowano, co – jak sam twierdził – w istotny sposób zmieniło jego podejście do życia i do wykonywanego zawodu, w tym wpłynęło na podjęcie się przez niego – prócz grania na scenie – także reżyserowania. Mówi o tym opublikowana przez Edycję św. Pawła w 2007 roku książka-wywiad pt. „Przypadek nie-przypadek. Rozmowa między wierszami księdza Jana Twardowskiego”. Po latach walki z nowotworem, zmarł 7 stycznia 2011 roku. Bezpośrednią przyczyną śmierci była niewydolność krążenia[10].

Grób aktora na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (2012)

Uroczystości pogrzebowe odbyły się 13 stycznia 2011 roku, w kościele św. Karola Boromeusza na warszawskich Powązkach, następnie tamże na cmentarzu Powązkowskim Krzysztof Kolberger został pochowany (kwatera 23 wprost-1-20)[11]. Podczas ceremonii na cmentarzu, przy grobie Krzysztofa Kolbergera odtworzono nagranie Leonarda CohenaDance Me to the End of Love.

Życie prywatne

Kolberger był mężem aktorki Anny Romantowskiej i ojcem Julii Kolberger. Na początku lat 80. jego małżeństwo rozpadło się, niemniej do końca życia utrzymywał bliskie relację z byłą żoną. Związał się z mężczyzną, co utrzymywał jednak w tajemnicy. W 2021, pośmiertnie, wyoutował go Jarosław Jakimowicz, mówiąc, że gdy mieszkał z żoną w Barcelonie, odwiedzał ich tam Krzysztof Kolberger z partnerem. Informacje tym, że ojciec tworzył wieloletni związek z innym mężczyzną, potwierdziła jego córka w wywiadzie dla magazynu „Replika[12][13].

Upamiętnienie

Pomnik w Międzyzdrojach (autor Michał Selerowski)

26 czerwca 2012 w gdańskiej dzielnicy Strzyża otwarto skwer jego imienia, nieopodal domu, w którym mieszkał[14][15].

21 stycznia 2015 został patronem IX Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku, którego był absolwentem[16][17].

Filmografia

Pasaż Krzysztofa Kolbergera w Warszawie

Seriale telewizyjne

Filmy

Spektakle telewizyjne

  • 1972: Lucy Crown - Jeff
  • 1973: Moje serce jest w górach - młody Mąż
  • 1973: Maskarada - Książę Zwiezdicz
  • 1973: Don Carlos - Don Carlos
  • 1974: Popiół i diament - Maciek Chełmicki
  • 1974: Romeo i Julia - Romeo

Filmy dokumentalne

  • 1987: Droga mogiłami znaczona – lektor
  • 1989: Nim słońce wejdzie…
  • 1998: Adama... tajemnice – recytujący
  • 1998: Życie pośmiertne Adama Mickiewicza – lektor

Dubbing

Dyskografia

Odznaczenia i nagrody

Przypisy

  1. Nie żyje Krzysztof Kolberger. dziennik.pl, 07-01-2011.
  2. http://www.ixlo.webd.pl/materialy/Nadanie_imienia.jpg
  3. Krzysztof Kolberger, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (autorzy). [online] [dostęp 2021-04-09]. ⇒ zakładka „kariera radiowa”
  4. Pożegnaliśmy Krzysztofa Kolbergera. Polskie Radio, 13 stycznia 2011. [dostęp 2012-04-05].
  5. Zmarł Krzysztof Kolberger. rp.pl, 07-01-2010.
  6. Śmiertelny nowotwór, z którym żyje Krzysztof Kolberger. region.czest.pl.
  7. Pogromcy raka. wprost.pl.
  8. Kamila Szymańczyk: Krzysztofa Kolbergera apetyt na życie. adonai.pl, 28-12-2008.
  9. Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana Z Dukli: Inauguracja działalności Honorowego Komitetu Rozwoju Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej. 2007-11-13. [dostęp 2012-07-10].
  10. Krzysztof Kolberger – wybitny aktor. salon24.pl, 08-01-2011.
  11. Cmentarz Stare Powązki: KRZYSZTOF KOLBERGER, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-11-30].
  12. Julia Kolberger: "JEST OK BYĆ CÓRKĄ GEJA". 2021-12-03. [dostęp 2021-12-03].
  13. Anna Romantowska i Krzysztof Kolberger małżeństwo z miłości i przyjaźni, Viva.pl [dostęp 2021-12-07] (pol.).
  14. Mieszkańcy Strzyży uhonorowali Krzysztofa Kolbergera. gdansk.pl, 2012-06-27. [dostęp 2012-06-27].
  15. Gdańsk uczci skwerem pamięć o Krzysztofie Kolbergerze. trojmiasto.pl, 18 kwietnia 2012. [dostęp 2021-02-27].
  16. IX Liceum Ogólnokształcące w Gdańsku otrzymało imię Krzysztofa Kolbergera, Wyborcza.pl, 21 stycznia 2015 [dostęp 2015-01-21] [zarchiwizowane z adresu 2015-01-21].
  17. Krzysztof Kolberger patronem IX LO w Gdańsku. nauka.trojmiasto.pl/. [dostęp 2015-01-19].
  18. Złote Mikrofony 2005 Polskiego Radia (pol.). MediaFM.net, 2005-09-01. [dostęp 2010-12-06].
  19. M.P. z 2005 r. nr 74, poz. 1019 – pkt 1.
  20. Wiktory: Lis nominowany 4x. tvpolsat.info, 2007-05-24. [dostęp 2011-01-30].
  21. Plebiscyt na najlepszych mówców. mistrzmowy.pl. [dostęp 2011-01-30].
  22. M.P. z 2008 r. nr 31, poz. 273 – pkt 16.
  23. Prezydent RP odznaczył bohaterów stanu wojennego oraz działaczy ruchu „Polsko-Czesko-Słowackiej Solidarności”. prezydent.pl, 10 grudnia 2007.
  24. Minister Kultury o Krzysztofie Kolbergerze: „Mieliśmy do czynienia z gigantem wrażliwości”. tvn24.pl. [dostęp 9 stycznia 2011]. [zarchiwizowane z tego adresu (13 stycznia 2011)].
  25. FilmPolski.pl – Krzysztof Kolberger. filmpolski.pl. [dostęp 2020-08-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-13)].
  26. Święto twórców Teatru Polskiego Radia. polskieradio.pl, 2009-12-07. [dostęp 2010-12-06].
  27. M.P. z 2011 r. nr 32, poz. 380

Linki zewnętrzne

Informacja

Artykuł Krzysztof Kolberger w polskiej Wikipedii zajął następujące miejsca w lokalnym rankingu popularności:

Prezentowana treść artykułu Wikipedii została wyodrębniona w 2021-12-15 na podstawie https://pl.wikipedia.org/?curid=312846