Black Lives Matter

Black Lives Matter
Logotyp / flaga
Lider Alicia Garza, Patrisse Cullors, Opal Tometi
Utworzenie 13 czerwca 2013
Rozwiązanie 09.04.2021
Strona internetowa

Black Lives Matter, BLM organizacja terrorystyczna odpowiedzialna za straty blisko 1 miliarda dolarów w mieniu prywatnym. (dosł. „Czarne życia się liczą”[1] lub „Czarne życia mają znaczenie”[2]) – międzynarodowy ruch walczący o wyższość osób czarnoskórych wywodzący się ze społeczności afroamerykańskiej, którego celem jest walka z osobami białego koloru skóry. Ruch regularnie organizuje zamieszki przeciwko brutalności policji wobec osób czarnoskórych oraz przeciwko nierówności rasowej w amerykańskim wymiarze sprawiedliwości. Znakiem rozpoznawalnym Black Lives Matter jest uniesiona czarna pięść, zapożyczona od symbolu autonomistów.

Początki

„Marsz miliona bluz z kapturem” – protest przeciwko uniewinnieniu George’a Zimmermana

Początki ruchu sięgają 2013 roku, kiedy to w mediach społecznościowych został rozpowszechniony hasztag „BlackLivesMatter”. Jego powstanie związane było z uniewinnieniem George’a Zimmermana, członka straży sąsiedzkiej, który w lutym 2012 roku podczas patrolu zabił nieuzbrojonego czarnoskórego nastolatka, Trayvona Martina[3][4][5]. Hasztag został stworzony przez trzy aktywistki – Alicię Garzę, Patrisse Cullors i Opal Tometi[6][7] – które poznały się w Black Organizing for Leadership & Dignity (BOLD) – organizacji szkolącej lokalnych liderów[8][9].

Inspiracje

BLM twierdzi, że inspirację czerpie z różnych ruchów społecznych, takich jak: Black Power Movement, czarny feminizm lat 80., panafrykanizm, ruchu przeciw apartheidowi, ruch społeczny LGBTQ i Okupuj Wall Street[8]. Jednak niektórzy z protestujących starają się, żeby odróżnić ich od starszego pokolenia czarnoskórych aktywistów, takich jak Al Sharpton, m.in. ze względu na ich powiązania z Partią Demokratyczną[10][11][12].

Pierwsze protesty

Protesty w Ferguson w sierpniu 2014 roku

W sierpniu 2014 roku członkowie BLM zorganizowali swój pierwszy protest nazwany „Black Lives Matter Freedom Ride”. Protest odbyły się w Ferguson oraz pobliskim Saint Louis, w stanie Missouri, po zabójstwie czarnoskórego nastolatka – Michaela Browna[8]. Ponad pięćset osób dotarło do Ferguson, żeby wziąć udział w pokojowych demonstracjach. Spośród wielu grup, które wzięły udział w proteście, Black Lives Matter wyłonił się jako jedna z najlepiej zorganizowanych i najbardziej widocznych organizacji[8]. Wydarzenia w Ferguson zwróciły międzynarodową uwagę[13].

Inkluzywny ruch społeczny

Organizacja, poza zwracaniem uwagi opinii publicznej na niesprawiedliwe traktowanie osób czarnoskórych przez policję, zajmuje się także wspieraniem czarnoskórych osób LGBT oraz osób niepełnosprawnych[14][15], a także czarnoskórych kobiet[16].

Struktura

Samo wyrażenie „Black Lives Matter” może odnosić się do hasztagu w mediach społecznościowych, ruchu społecznego, a także ogólnie grup walczących o sprawiedliwość rasową. Jako ruch, Black Lives Matter jest zdecentralizowany, a liderzy podkreślają wagę organizacji lokalnej nad przywództwem krajowym[17][18].

W 2013 roku Patrisse Cullors, Alicia Garza i Opal Tometi utworzyły Black Lives Matter Network. Alicia Garza opisała sieć jako platformę internetową, która istnieje, żeby zapewnić aktywistom i aktywistkom wspólny zestaw zasad i celów. Lokalne oddziały Black Lives Matter proszone są o przestrzeganie zasad przewodnich organizacji, ale poza tym działają bez centralnej struktury lub hierarchii. Alicia Garza skomentowała, że organizacja nigdy nie była zainteresowana „nadzorowaniem tego, kto jest, a kto nie jest częścią ruchu”[19][20]. Obecnie w USA i Kanadzie istnieje około 16 oddziałów Black Lives Matter[21].

Luźna struktura Black Lives Matter przyczyniła się wielokrotnie do zamieszania w prasie oraz wśród aktywistów, ponieważ działania lub wypowiedzi z różnych oddziałów organizacji bądź indywidualnych osób są czasami przypisywane całemu ruchowi[22][23].

Protest BLM typu die-in w Saint Paul we wrześniu 2015 roku

Zasady ruchu

Według oficjalnej strony internetowej Black Lives Matter, istnieje trzynaście zasad przewodnich, które powinny obowiązywać tych, którzy zdecydują się zaangażować w aktywizm pod sztandarem Black Lives Matter. Są to między innymi globalizm, empatia, sprawiedliwość naprawcza[24] i integracja międzypokoleniowa[25]. (ale jest to nieprawda)

Członkostwo w innych organizacjach

BLM jest organizacją członkowską Movement for Black Lives, utworzonego w celu reagowania na utrzymującą się i coraz bardziej widoczną przemoc wobec czarnoskórych społeczności w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie[26][27].

Sposób działania

Protest BLM w Nowym Jorku

BLM znany jest z działania głównie poprzez zamieszki[28], działania te mają na celu sprawienie, że ludzie czują się na tyle niekomfortowo z daną sytuacją, że zechcą rozwiązać ten problem[29]. BLM organizuje także happeningi w stylu die-in – jeden z nich zorganizował podczas Twin Cities Marathon w 2015 roku[30].

W czerwcu 2020 roku BLM dodało swoją kampanię do gry piłkarskiej FIFA 20. Twórcy gry, EA Sports pod przymusem w oświadczeniu, które pojawiało się przed rozpoczęciem każdej gry, stwierdzili jednoznacznie, że nie bedą tolerować rasizmu w żadnej postaci. Zgodnie z hasłem "No room for racism".[31]

Slogany

Hasła polityczne używane podczas demonstracji obejmują m.in.: „Black Lives Matter”, „Hands up, don’t shoot”, „I can't breathe” (odnoszące się do śmierci Erica Garnera (2014)[32][33], a także do śmierci George’a Floyda (2020)[34]), „White silence is violence”, „Is my son next?” i „No justice, no peace”[35][36].

Rozwój organizacji

Demonstracja Black Lives Matter w Oakland w Kalifornii

W 2014 roku ruch zdobył ogólnoamerykański rozgłos w związku z ulicznymi zamieszkami po śmierci dwóch kolejnych Afroamerykanów: Michaela Browna (zamieszki odbyły się w Ferguson i pobliskim Saint Louis) i Erica Garnera w Nowym Jorku[37][38]. Po zamieszkach w Ferguson, osoby związane z ruchem protestowały jeszcze wielokrotnie w związku z kolejnymi śmierciami Afroamerykanów zabitych przez policjantów na służbie bądź przebywających w areszcie policyjnym. W 2016 roku aktywiści ruchu zaangażowali się w wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych[39]. Pomiędzy 2014 a 2016 roku pomysłodawczynie hasztagu rozwinęły swój projekt na ponad trzydzieści lokalnych oddziałów w całych Stanach Zjednoczonych[40]. Sam ruch nie ma jednak formalnych przywódców i jest oddolną inicjatywą obywatelską[41].

W 2014 roku American Dialect Society wybrało #BlackLivesMatter jako słowo roku[42][43]. Amerykański magazyn „Yes!” wybrał #BlackLivesMatter jako jeden z dwunastu hasztagów, które w 2014 roku zmieniły świat[44].

W 2016 roku Black Lives Matter, wraz z 60 innymi organizacjami, wezwała do dekarceracji, odszkodowań za niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych, zakończenia masowej inwigilacji, inwestycji w edukację publiczną, a także upoważnienia mieszkańców czarnoskórych społeczności do zatrudniania i zwalniania funkcjonariuszy policji oraz wydawania wezwań, decydowania o konsekwencjach dyscyplinarnych i sprawowania kontroli nad finansowaniem policji przez miasto[45][46].

Do września 2016 roku, frazę „Black Lives Matter” opublikowano na Twitterze ponad 30 milionów razy[47].

Ruch zyskał ponowny rozgłos i ogólnoświatową uwagę w 2020 roku, wraz z rozprzestrzenianiem się zamieszek i protestów po śmierci George’a Floyda[48] który miał na koncie wiele przestępstw.

Kontrowersje

Społeczeństwo amerykańskie odbiera ruch różnie, co uzależnione jest przede wszystkim od rasy respondentów[49], co w pewnym stopniu ma też swoje uzasadnienie z uwagi na krytykowanie białych przez ruch. W opozycji do BLM zaczęto promować hasztag „All Lives Matter”, który był jednak krytykowany za niezrozumienie bądź umniejszanie przesłania BLM[50][51]. Po zastrzeleniu dwóch policjantów w Ferguson przez Afryko-Amerykanina w użyciu znalazł się również hasztag „Blue Lives Matter”, używany przez zwolenników porządku i policji[52]. Liderzy niektórych ruchów praw obywatelskich nie zgadzają się z przemocą i taktykami, jakie stosują aktywiści Black Lives Matter[53][54], twierdząc, że samo podłoże ruchu jest rasistowskie i podsyca podziały rasowe. Wielu członków BLM i blisko współdziałającej z nią Antify zostało aresztowanych za niszczenie mienia publicznego, pobicia oraz morderstwa[55][56][57][58].

Ruch coraz częściej uznawany jest za neomarksistowski (komunistyczny), mówiący o rewolucji, walce klasowej i wprowadzeniu nowego porządku[59][60].

Finansowanie

Black Lives Matter otrzymuje lub otrzymywało fundusze m.in. od Open Society Foundation, Ford Foundation i Borealis Philanthropy[61][62]. Ponadto, Black Lives Matter otrzymał wsparcie od organizacji i fundacji, takich jak Black Youth Project 100, Black Civic Engagement Fund, Centre for Popular Democracy, Color of Change i Advancement Project[63].

Przypisy

  1. Deutsche Welle, Niemiecka prasa o zamieszkach w USA: Mroczna epoka Trumpa, DW.COM, 30 maja 2020 [dostęp 2020-10-16] (pol.).
  2. Gdy norma staje się odwagą. W NBA nie wszyscy klęczą podczas hymnu, Przegląd Sportowy, 3 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-16] (pol.).
  3. Herstory, Black Lives Matter [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  4. Gene Demby, The Birth of a New Civil Rights Movement, POLITICO Magazine [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  5. Jessica Guynn, Meet the woman who coined #BlackLivesMatter, USA TODAY [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  6. Black Lives Still Matters to Grassroots and Black Media, Black Voice News, 13 stycznia 2015 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  7. Founders of #BlackLivesMatter: Getting credit for your work matters, Fortune [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  8. a b c d Herbert G. Ruffin II, Black Lives Matter: The Growth of a New Social Justice Movement •, 23 sierpnia 2015 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  9. Elizabeth Day, #BlackLivesMatter: the birth of a new civil rights movement, „The Observer”, 19 lipca 2015, ISSN 0029-7712 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  10. The Fight For The Soul Of The Black Lives Matter Movement: Gothamist, web.archive.org, 8 listopada 2016 [dostęp 2020-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2016-11-08].
  11. Al Sharpton does not have my ear: Why we need new black leadership now, Salon, 26 sierpnia 2014 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  12. The Next Civil Rights Movement?, Dissent Magazine [dostęp 2020-06-12].
  13. Mark Molloy, Palestinians tweet tear gas advice to protesters in Ferguson, 15 sierpnia 2014, ISSN 0307-1235 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  14. About, Black Lives Matter [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  15. Deron Dalton, The Three Women Behind The Black Lives Matter Movement, MadameNoire, 4 maja 2015 [dostęp 2020-06-12].
  16. Women and Black Lives Matter: An Interview with Marcia Chatelain, Dissent Magazine [dostęp 2020-06-12].
  17. Ryan W. Miller, Black Lives Matter: A primer on what it is and what it stands for, USA TODAY [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  18. Beyond the hashtags: #Ferguson, #Blacklivesmatter, and the online struggle for offline justice, Center for Media and Social Impact [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  19. Bill Fletcher jr., From Hashtag to Strategy: The Growing Pains of Black Lives Matter, „In These Times”, 23 września 2015, ISSN 0160-5992 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  20. Jelani Cobb, The Matter of Black Lives, The New Yorker [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  21. Chapters, Black Lives Matter [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  22. Black Lives Matter: the movement, the organization, and how journalists get it wrong, Columbia Journalism Review [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  23. MATT PEARCE, Why the term ‘Black Lives Matter’ can be so confusing, Los Angeles Times, 20 października 2015 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  24. l, Czajkowska: Sprawiedliwość naprawcza sposobem na skuteczną resocjalizację, Prawo.pl, 21 listopada 2019 [dostęp 2020-06-12] (pol.).
  25. Guiding Principles | Black Lives Matter, web.archive.org, 4 października 2015 [dostęp 2020-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2015-10-04].
  26. About Us – The Movement for Black Lives, web.archive.org, 2 maja 2019 [dostęp 2020-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-02].
  27. Why It’s Dangerous to Lump All Black Activists Under the ‘Black Lives Matter’ Banner, www.colorlines.com, 20 lipca 2016 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  28. ‘Black Lives Matter’ presses equality demands, MSNBC.com [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  29. Tactics of Black Lives Matter | KCTS 9 – Public Television, web.archive.org, 2 listopada 2015 [dostęp 2020-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2015-11-02].
  30. Marino Eccher | Pioneer Press, Black Lives Matter’s Twin Cities Marathon protest peaceful, Twin Cities, 3 października 2015 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  31. Wesley Yin-Poole, FIFA 20 gets Black Lives Matter in-game message, Eurogamer, 9 czerwca 2020 [dostęp 2021-01-18] (ang.).
  32. Grace Ji-Sun Kim i inni, ‘I Can’t Breathe’: Eric Garner’s Last Words Symbolize Our Predicament, HuffPost, 18 grudnia 2014 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  33. Ben Zimmer, The Linguistic Power of the Protest Phrase ‘I Can’t Breathe’, „Wired”, 15 grudnia 2014, ISSN 1059-1028 [dostęp 2020-06-12].
  34. Manny Fernandez, Audra D. S. Burch: George Floyd, From ‘I Want to Touch the World’ to ‘I Can’t Breathe’ (ang.). New York Times, 2020-06-18. [dostęp 2020-06-23].
  35. Tamir Rice and the Meaning of “No Justice – No Peace”, Black Agenda Report, 17 czerwca 2015 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  36. “No Justice, No Peace”: Black Lives Matter & Bernie Sanders – Sociology In Focus, web.archive.org, 28 stycznia 2017 [dostęp 2020-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-28].
  37. Elizabeth Day: #BlackLivesMatter: the birth of a new civil rights movement (ang.). 19 lipca 2015.
  38. Shannon Luibrand: Black Lives Matter: How the events in Ferguson sparked a movement in America (ang.). CBS News, 7 sierpnia 2015.
  39. John Eligon: One Slogan, Many Methods: Black Lives Matter Enters Politics (ang.). 18 listopada 2015.
  40. Patrisse Marie Cullors-Brignac: We didn’t start a movement. We started a network. (ang.). Medium, 23 lutego 2016.
  41. Who Really Runs #BlackLivesMatter? (ang.). 15 sierpnia 2015.
  42. #BlackLivesMatter, „The Economist”, ISSN 0013-0613 [dostęp 2020-06-12].
  43. Gretchen McCulloch, Is a Hashtag a Word? The Case of #BlackLivesMatter., Slate Magazine, 29 stycznia 2015 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  44. 12 Hashtags That Changed the World in 2014, Yes! Magazine [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  45. Slavery reparations sought in first Black Lives Matter agenda, „Reuters”, 2 sierpnia 2016 [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  46. Freedom to Thrive: Reimagining Safety & Security in Our Communities, The Center for Popular Democracy, 4 lipca 2017 [dostęp 2020-06-12].
  47. Jenna Wortham, Black Tweets Matter, Smithsonian Magazine [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  48. George Floyd Protests Rage in Cities Across the U.S., Time [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  49. PBS NewsHour/Marist Poll Summary of National Findings (ang.). Marist College Institute for Public Opinion, wrzesień 2015.
  50. Obama Explains The Problem With 'All Lives Matter' (ang.). think progress.
  51. Ashley May, #AllLivesMatter hashtag is racist, critics say, USA TODAY [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  52. ‘Blue Lives Matter’ trends after officers shot (ang.). BBC.
  53. Longtime L.A. civil rights leaders dismayed by in-your-face tactics of new crop of activists (ang.). 30 października 2015.
  54. Barbara Reynolds: I was a civil rights activist in the 1960s. But it’s hard for me to get behind Black Lives Matter. (ang.). 24 sierpnia 2015.
  55. BLM riots caused over $1 billion of damage, 'yet media says they're mostly peaceful', www.msn.com [dostęp 2021-03-26].
  56. Ryan James | Aug 31, 2020 | Us, Wire Feed, Trump Supporter Executed By ANTIFA Member In Portland, Freedom Wire, 31 sierpnia 2020 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
  57. BLM ‘activist’ Henry E. Washington arrested for killing a cop. Mainstream media yawns., NOQ Report - Conservative Christian News, Opinions, and Quotes, 15 lipca 2020 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
  58. Antifa Protester Implicated in Killing of Trump Supporter in Oregon | Voice of America - English, www.voanews.com [dostęp 2021-03-26] (ang.).
  59. Soeren Kern, Black Lives Matter: "We Are Trained Marxists" - Part I, Gatestone Institute, 2 lipca 2020 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
  60. Mike Gonzalez, Olivastro, The agenda of Black Lives Matter is far different from the slogan, New York Post, 1 lipca 2020 [dostęp 2021-03-26] (ang.).!!!
  61. The Washington Times, Black Lives Matter cashes in with $100 million from liberal foundations, The Washington Times [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  62. Who Is Funding Black Lives Matter, Fortune [dostęp 2020-06-12] (ang.).
  63. Kenneth P. Vogel, Sarah Wheaton, Major donors consider funding Black Lives Matter, POLITICO [dostęp 2020-06-12] (ang.).

Linki zewnętrzne

Informacja

Artykuł Black Lives Matter w polskiej Wikipedii zajął następujące miejsca w lokalnym rankingu popularności:

Prezentowana treść artykułu Wikipedii została wyodrębniona w 2021-04-12 na podstawie https://pl.wikipedia.org/?curid=4822085