Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2020 roku

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2020 roku
Państwo  Stany Zjednoczone
Rodzaj wybory prezydenckie
Data przeprowadzenia 3 listopada 2020

(głosowanie powszechne)
14 grudnia 2020 (kolegium elektorów)

poprzednie:
2016
następne:
2024
Portal Portal Stany Zjednoczone
Stany Zjednoczone
Godło USA
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych

Portal:Stany Zjednoczone

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2020 roku – pięćdziesiąte dziewiąte wybory prezydenckie, w wyniku których wyłoniony zostanie czterdziesty piąty albo czterdziesty szósty prezydent Stanów Zjednoczonych na kolejne cztery lata. Urzędujący prezydent Donald Trump ubiega się o reelekcję. Wybory powszechne odbyły się 3 listopada 2020, a posiedzenie Kolegium Elektorów zostało zaplanowane na 14 grudnia 2020.

Chociaż oficjalnie wybory powszechne odbyły się 3 listopada to, zależnie od jurysdykcji, wyborcy mogli brać udział we wczesnym głosowaniu osobiście lub korespondencyjnie. W niektórych stanach głosy wysłane do 3 listopada będą przyjmowane i liczone kilka dni po tej dacie[1]. Do 1 listopada swój głos oddało 90 milionów osób[2] (60 mln korespondencyjnie)[3], przy prognozach zakładających 80 mln[2]. Forma głosowania jest o tyle istotna, że jeden z kandydatów (Donald Trump) zapowiedział składanie protestów, jeśli przegra przy znaczącej liczbie głosów oddanych listownie[4]. O wyniku wyborów wtedy może teoretycznie zdecydować decyzja Sądu Najwyższego, w której Republikanie (których kandydatem jest Trump) mają teoretyczną przewagę, gdyż większość sędziów jest nominowana przez przedstawicieli tej partii[5].

2016← 3 XI 2020 →2024
Mapa ukazującą liczbę elektorów w poszczególnych stanach i Dystrykcie Kolumbii
  • Kandydat na Prezydenta
  • Partia polityczna
  • Stan macierzysty
  • Kandydat na Wiceprezydenta
  • Głosy elektorskie
  • Głosy powszechne
  • Stany
  • Wyniki procentowe
Donald Trump official portrait (cropped).jpg
Joe Biden 2013.jpg

Ordynacja wyborcza

Zgodnie z amerykańskim prawem, prezydent Stanów Zjednoczonych jest wybierany co cztery lata[6] przez Kolegium Elektorów Stanów Zjednoczonych, które spotyka się w pierwszy poniedziałek po drugiej środzie grudnia[7]. Poszczególni członkowie kolegium są wybierani w pierwszy wtorek po pierwszym poniedziałku listopada w głosowaniu powszechnym[6], zgodnie z ordynacją stanu, w którym zostali oni wybrani[7].

Prezydent Stanów Zjednoczonych nie jest wybierany większością głosów[8]. Obywatele USA w wyborach powszechnych, głosując na listę wyborczą wybierają elektorów, reprezentujących daną partię polityczną i dany stan[9]. Liczba elektorów przysługująca określonemu stanowi odpowiada liczbie kongresmenów, będących przedstawicielami owego stanu w Kongresie Stanów Zjednoczonych (Dystrykt Kolumbii reprezentuje 3 elektorów, pomimo że kongresmeni z tego stanu nie mają prawa głosu w Senacie i Izbie Reprezentantów)[9][10][11]. W 48 stanach i Dystrykcie Kolumbii, przewaga jednym głosem nad kandydatem, który zajął drugie miejsce skutkuje wyborem wszystkich elektorów reprezentujących daną partię w określonym stanie.[12] Zwycięstwo kandydata w stanie nie oznacza, że głosy wszystkich elektorów, będących przedstawicielami stanu automatycznie są przypisane osobie, która w nim zwyciężyła. Chociaż 26 stanów oraz Dystrykt Kolumbii wprowadziły formalny nakaz, aby elektorzy oddali głosy na parę kandydatów (na Prezydenta i Wiceprezydenta), którzy zwyciężyli w danym stanie, istnieją wiarołomni elektorzy, którzy głosują inaczej, niż większość mieszkańców danego stanu[13][14]. Elektorów, tworzących Kolegium Elektorów Stanów Zjednoczonych jest łącznie 538[14]. W stanach Nebraska i Maine 2 głosy elektorskie przypadają zwycięzcom w całym stanie, a pozostałe (dla Maine to 2, a dla Nebraski to 3) zwycięzcy danego okręgu wyborczego[15].

Liczba uprawnionych do głosowania

Pewnym problemem jest policzenie liczby osób uprawnionych do głosowania. W USA nie ma dowodów osobistych, a potwierdzeniem obywatelstwa jest zazwyczaj akt urodzenia. Liczba mieszkańców kraju jest nieco rozbieżna według różnych źródeł: wg ustaleń US Census Bureau w USA mieszka 329,45 mln osób, natomiast ONZ szacuje, że jest ich 329,06 mln. Przy medianie wieku na poziomie 38,1 lat daje to ok. 255,37 mln osób uprawnionych do głosowania. Amerykanie niezbyt licznie głosowali w poprzednich wyborach – ok 64%. Zazwyczaj najmniej chętnie rejestrują się jako wyborcy mieszkańcy stanów o największej populacji, które mają dużo głosów elektorskich, a najchętniej mieszkańcy tych, którzy mają ich stosunkowo mało. Np. w Kalifornii (55 elektorów) zarejestrowało się ok. 50% uprawnionych, a w Maine (4 elektorów) – ponad 77%[16][17].

Główni kandydaci

Lista wyborcza Partii Republikańskiej

Republican Disc.png
Lista wyborcza Partii Republikańskiej
Donald Trump
Mike Pence
na Prezydenta
na Wiceprezydenta
Donald Trump in the Oval Office, June 2017 (cropped).jpg
Mike Pence official Vice Presidential portrait.jpg

Prezydent Stanów Zjednoczonych

Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych
Make America Great Again
(Uczyńmy Amerykę znów wielką)
TrumpPenceKAG.png

Lista wyborcza Partii Demokratycznej

Lista wyborcza Partii Demokratycznej
Joe Biden
Kamala Harris
na Prezydenta
na Wiceprezydenta

Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych

Senator Stanów Zjednoczonych
Battle for the soul of the nation
(Walka o duszę narodu)

Zgłoszone kandydatury

Partia Republikańska

Partia Republikańska zorganizowała prawybory, które wyłoniły kandydata partii na prezydenta. Oprócz urzędującego prezydenta Donalda Trumpa, swoje kandydatury zgłosiło także osiem innych osób. Konwencja Partii Republikańskiej, na której został wyłoniony kandydat, odbyła się w dniach 24–25 sierpnia 2020 w Charlotte w Karolinie Północnej[18]. Prawybory zostały przeprowadzone tylko w 31 stanach, a w 19 stanach oraz Dystrykcie Kolumbii nie odbyły się z powodu pandemii koronawirusa. Nominację Partii Republikańskiej uzyskał Donald Trump.

Zwycięzca prawyborów w Partii Republikańskiej

Pozostali uczestnicy prawyborów w Partii Republikańskiej

Matt Matern (Kalifornia)
Robert Ardini (Nowy Jork)
Zoltan Istvan (Kalifornia)
Bob Ely (Illinois)

Partia Demokratyczna

Partia Demokratyczna zorganizowała prawybory, które wyłoniły kandydata partii na prezydenta. Swoje kandydatury w tych prawyborach zgłosiły aż dwadzieścia trzy osoby. Konwencja Partii Demokratycznej, na której został wyłoniony kandydat, odbyła się w dniach 17–20 sierpnia 2020 r. w Milwaukee w stanie Wisconsin[18]. Nominację Partii Demokratycznej uzyskał Joe Biden.

Zwycięzca prawyborów w Partii Demokratycznej

Pozostali uczestnicy prawyborów w Partii Demokratycznej

John Delaney (Maryland)
David Rice (Wirginia Zachodnia)
Rocky De La Fuente III (Kalifornia)

Michael Ellinger (Kalifornia)
Robby Wells (Georgia)
Mark Greenstein (Connecticut)
Mosie Boyd (Arkansas)
Steve Burke (Nowy Jork)

Inne kandydatury

Również inne partie w Stanach Zjednoczonych, zwane w mediach trzecimi partiami[19], przeprowadzają prawybory wewnątrz swoich struktur i organizują konwencje, na których przedstawiają własnych kandydatów na prezydenta[18]. Z ramienia pięciu największych trzecich partii, których kandydaci osiągnęli w wyborach prezydenckich w 2016 najlepsze wyniki, obecnie nominacje otrzymali:

Debaty

Data Opis Miejsce
2020-09-2929 września 2020 1. debata prezydencka Cleveland, Ohio
2020-10-077 października 2020 Debata wiceprezydencka Salt Lake City, Utah
2020-10-1515 października 2020 2. debata prezydencka Miami, Floryda
2020-10-2222 października 2020 3. debata prezydencka Nashville, Tennessee
Źródło: Fox News[21]

Przypisy

  1. https://www.npr.org/2020/10/26/927803214/62-million-and-counting-americans-are-breaking-early-voting-records
  2. a b Ian Brzezinski: Biden jako prezydent będzie dla Polski wyzwaniem. wiadomosci.onet.pl. [dostęp 2020-11-02].
  3. Wybory prezydenckie w USA: Donald Trump stawia pod znakiem zapytania uczciwość wyborów. www.rp.pl. [dostęp 2020-11-02].
  4. Deutsche Welle (www.dw.com): Donald Trump ma problem z głosowaniem korespondencyjnym | DW | 20.08.2020. DW.COM. [dostęp 2020-11-02].
  5. Dziś debata Trump-Biden. Nie podadzą sobie ręki. wydarzenia.interia.pl, 2020-09-29. [dostęp 2020-10-09].
  6. a b Presidential Election Process (ang.). usa.gov. [dostęp 2019-08-16].
  7. a b 3 U.S.C. § 7 – U.S. Code – Title 3. The President § 7 (ang.). codes.findlaw.com. [dostęp 2019-08-16].
  8. Jak przeprowadzane są wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych?. mowimyjak.se.pl, 2012-11-05. [dostęp 2020-10-09].
  9. a b Amerykański system wyborczy ma ponad 200 lat. Na czym polega?. forsal.pl, 2016-11-08. [dostęp 2020-10-09].
  10. Lauren Ober: D.C.'s 'Shadow' Members Of Congress Say They're Ready For The Spotlight (ang.). wamu.org, 2015-01-09. [dostęp 2020-10-09].
  11. District Of Columbia Presidential Election Voting History (ang.). 270towin.com. [dostęp 2020-10-09].
  12. https://www.nbcnews.com/id/wbna26628782
  13. W USA narasta największy bunt elektorów od ponad 100 lat. Chcą nie dopuścić do wyboru Donalda Trumpa na prezydenta. wiadomosci.wp.pl, 2016-12-01. [dostęp 2020-10-09].
  14. a b Kamil Turecki: Wybory prezydenckie w USA. 10 faktów, które warto znać. wiadomosci.onet.pl, 2020-10-02. [dostęp 2020-10-09].
  15. https://wydarzenia.interia.pl/raporty/raport-wybory-w-usa-2020/aktualnosci/news-wybory-w-usa-w-dwoch-wioskach-wyniki-sa-juz-znane,nId,4832765
  16. https://worldpopulationreview.com/state-rankings/number-of-registered-voters-by-state
  17. https://worldpopulationreview.com/countries/united-states-population
  18. a b c d e Election 2020 – Presidential Primaries, Caucuses, and Conventions (ang.). thegreenpapers.com. [dostęp 2020-07-30].
  19. Why third-party presidential candidates fail (ang.). economist.com, 2019-01-30. [dostęp 2019-08-16].
  20. Peace and Freedom Party welcoming presidential, US House of Reps, state reps for California primary (ang.). peaceandfreedom.org, 2019-08-08. [dostęp 2019-08-31].
  21. Paul Steinhauser: When are the 2020 presidential debates? (ang.). foxnews.com, 2020-08-13. [dostęp 2020-09-25].

Informacja

Artykuł Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2020 roku w polskiej Wikipedii zajął następujące miejsca w lokalnym rankingu popularności:

Prezentowana treść artykułu Wikipedii została wyodrębniona w 2020-11-15 na podstawie https://pl.wikipedia.org/?curid=4603349