Młodzieżowe Słowo Roku

Młodzieżowe Słowo Roku – coroczny plebiscyt organizowany przez Wydawnictwo Naukowe PWN we współpracy z projektem „Słowa klucze” w ramach programu „Ojczysty – dodaj do ulubionych”[1]. Jego celem jest wyłonienie najbardziej popularnych wśród młodych ludzi słów, określeń lub wyrażeń w danym roku[2].

W konkursie niekoniecznie musi wygrać propozycja, która została zgłoszona przez największą liczbę uczestników. Zwycięzców w tym plebiscycie wyłania jury, oceniając oryginalność, pomysłowość, kreatywność oraz poprawność językową zgłoszonych propozycji[3][4]. Zgodnie z regulaminem, z konkursu są eliminowane słowa, które po analizie dokonanej przez jury, zostały uznane za wulgarne, obraźliwe, zawierające treści niezgodne z prawem, nawołujące do nietolerancji/przemocy, należące do mowy nienawiści bądź naruszające dobre obyczaje[5][6]. Z konkursu eliminowane są też wyrazy, które już zostały wyróżnione w poprzednich edycjach.

Młodzieżowym słowem roku 2016 był „sztos[1].

W 2017 wygrał – „xD”, chociaż więcej razy zgłaszano „sztos” i „dwudzionek”. Pierwszy z nich nie mógł jednak zostać młodzieżowym słowem roku, ponieważ wygrał już w 2016, a „dwudzionek” odpadł, gdyż komisja PWN uznała, że jest to „słabo akceptowany purystyczny pomysł” zastąpienia weekendu[7]. Ponadto wyróżniono pomysł na słowo „smartwica/smartfica”, neologizm „odjaniepawlić”/„odjaniepawlać” oraz neosemantyzm „pocisk” wraz z pokrewnym czasownikiem „pocisnąć kogoś”, w znaczeniu „cięta riposta / pogrążyć przeciwnika ciętą ripostą”[8].

W 2018 słowem roku został „dzban[9]. Wyróżniono także wyrazy „masny” oraz „prestiż”. W kategorii „słowo ciekawie zbudowane” wybrano słowa „zwyklak” oraz „mamadżer”[10].

W 2019 roku plebiscyt wygrało słowo „alternatywka” a na podium znalazły się kolejno wyrazy „jesieniara” oraz „eluwina”[11].

W 2020 roku plebiscyt nie został rozstrzygnięty. Jury uznało najczęściej zgłaszane słowa za „wulgarne, wyśmiewające konkretne osoby, poglądy, postawy lub płeć”[12]. Mimo braku rozstrzygnięcia, kapituła konkursu zdecydowała o wyróżnieniu neologizmu „tozależyzm”[13].

Wyniki konkursu na przestrzeni lat

Rok 1. miejsce 2. miejsce 3. miejsce
2016 sztos ogarnąć/ogarniać się beka/masakra[a]
2017 xD sztos dwudzionek
2018 dzban masny/masno prestiż/prestiżowy
2019 alternatywka jesieniara eluwina
2020 Konkurs nierozstrzygnięty[12]

Uwagi

  1. ex aequo

Przypisy

  1. a b Ciekawostki językowe PWN, sjp.pwn.pl [dostęp 2018-12-15] (pol.).
  2. Ciekawostki językowe PWN, sjp.pwn.pl [dostęp 2018-12-15] (pol.).
  3. Regulamin plebiscytu [zarchiwizowane z adresu 2019-12-05].
  4. Regulamin plebiscytu [zarchiwizowane z adresu 2020-11-27].
  5. Regulamin plebiscytu [zarchiwizowane z adresu 2019-12-05].
  6. Regulamin plebiscytu [zarchiwizowane z adresu 2020-11-27].
  7. Młodzieżowe słowo roku 2018. Wydawnictwo PWN przedstawiło wyniki plebiscytu, gloswielkopolski.pl [dostęp 2018-12-15] (pol.).
  8. Co tam się odjaniepawla? PWN popisuje się RIGCZem i na młodzieżowe słowo roku wybiera „XD”, „Wprost”, 13 grudnia 2017.
  9. „Dzban” zostanie z nami na dłużej - strona 1 - Polityka.pl, polityka.pl [dostęp 2018-12-15] (pol.).
  10. "Dzban" zwycięzcę plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku 2018, buzz.gazeta.pl [dostęp 2018-12-21] (pol.).
  11. „Alternatywka” Młodzieżowym Słowem Roku 2019! - Młodzieżowe słowo roku PWN. sjp.pwn.pl. [dostęp 2019-12-16].
  12. a b Komunikat kapituły plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku 2020 (pol.). sjp.pwn.pl, 4 grudnia 2020. [dostęp 2020-12-04].
  13. Tozależyzm - Młodzieżowe Słowo Roku PWN, sjp.pwn.pl, 4 grudnia 2020 [dostęp 2020-12-05].

Informacja

Artykuł Młodzieżowe Słowo Roku w polskiej Wikipedii zajął następujące miejsca w lokalnym rankingu popularności:

Prezentowana treść artykułu Wikipedii została wyodrębniona w 2020-12-13 na podstawie https://pl.wikipedia.org/?curid=4420899